Walc Łyżwiarzy

Walc łyżwiarzy (tytuł oryginalny: Les Patineurs Valse, tytuł anglojęzyczny: The Skaters' Waltz, tytuł niemieckojęzyczny: Die Schlittschuhläufer-Walzer) – popularny utwór (walc), którego autorem jest pochodzący z Alzacji kompozytor Émile Waldteufel.

Walc skomponowany został w 1882 roku, prawdopodobnie w Paryżu; nosi op. 183. Inspiracją dla kompozytora były kółka tworzone przez ślizgających się łyżwiarzy na lodowisku w Lasku Bulońskim, na ówczesnych przedmieściach Paryża.

Utwór poprzedzony jest krótką introdukcją. Nawiązuje ona w intencji kompozytora do układu ciała łyżwiarza. Występujące w introdukcji glissanda, tryl oraz dźwięk dzwonków wprowadzać mają słuchacza w zimową atmosferę. W atmosferę tę wprowadza również pojawiająca się między trylem a dźwiękiem dzwonków kadencja rogu solo w dynamice piano intonująca w powolnym tempie przetworzony fragment pierwszego tematu walcowego. Niewykluczone, że zarówno glissando jak i tryl wyrażają dynamiczne łyżwiarskie figury akrobatyczne, np. skok z obrotem, lub też ... upadek po nieudanym skoku lub innej niepoprawnie wykonanej figurze. Następnie eksponowany jest 16-taktowy, romantyczny, rozpoetyzowany, szeroko prowadzony przez kwartet smyczkowy, nastrojowy pierwszy temat walcowy. Ma on przedstawiać majestatycznie i harmonijnie poruszające się grupy łyżwiarzy na lodowisku.

Niezupełnie zgodnie z konwencją walca koncertowego utwór zawiera cztery a nie pięć par tematów walcowych; niektóre z nich powtarzają się w przetworzonej formie. Pary tematów walcowych rozdzielane są niekiedy akordami o charakterze łączników. Niektóre łączniki posiadają również 'glissandowy' charakter nawiązujący do introdukcji. Wszystkie tematy mają długość 16 taktów. Stosowane jest trochę nietypowe metrum 6/8 zamiast 'standardowego' dla walca 3/4. Pod względem instrumentacji i struktury formalnej utwór stanowi kompozycję późno-romantyczną, nawiązującą nieco do formy stosowanej przez Johanna Straussa syna. Od typowych kompozycji straussowskich odróżnia jednak walc łyżwiarzy stosowanie subtelnej harmoniki oraz delikatnych, miękkich fraz.

Walc łyżwiarzy wykorzystywany był jako podkład muzyczny w wielu filmach. Stanowił też tło muzyczne w uroczystości zamknięcia Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Calgary, na których przedstawiono ślizgawkę w stylu retro.