Księga świętego Jakuba

Księga św. Jakuba, Kodeks Kalikstyński (łac. Codex Calixtinus) – iluminowany rękopis powstały w XII wieku, poświęcony kultowi św. Jakuba i pielgrzymowaniu do Santiago de Compostela. Dzieło to bywa nazywane "pierwszym przewodnikiem turystycznym".

Kodeks spisany jest po łacinie, w XX wieku przetłumaczony na język hiszpański, galicyjski, niemiecki i angielski (1992). Pierwsze drukowane wydanie Księgi św. Jakuba ukazało się w 1882 roku.

Papież Kalikst II polecił spisać księgę, zawierającą uregulowania dotyczące kultu św. Jakuba, będącą pomocą dla pielgrzymów i zachętą do pielgrzymowania. Księga powstała prawdopodobnie już po śmierci Kaliksta, około roku 1140, chociaż Bernard Gicquel uważa, że należy datować powstanie na 1160 rok. Wiadomo, że w 1173 roku księga została skopiowana, więc jest to najpóźniejsza możliwa data powstania. Prawdopodobnie poszczególne części powstawały wcześniej, datowanie zaś dotyczy złożenia kodeksu. Za głównego autora uważa się francuskiego mnicha Aymeric Picaud.

Kodeks składa się z pięciu ksiąg:

Również w piątej części znajduje się najstarszy znany europejski zapis wielogłosowy (Polifonia).

W późniejszych wiekach część czwartą, jako świecką, odłączono od Kodeksu i krążyła ona jako Księga Turbina. Do kodeksu zaś dodawano inne teksty (list papieża Innocentego oraz nowe opisy cudów).

Oryginał kodeksu znajdował się w archiwum katedry w Santiago de Compostela, skąd został skradziony między 30 czerwca a 5 lipca 2011 roku. Księga nie była ubezpieczona. 4 lipca 2012 roku kodeks został odnaleziony w oddalonym o trzy kilometry mieście Milladoiro w garażu byłego elektryka katedry José Manuel Fernández Castineiras. W dniu 18 lutego 2015 roku złodziej został skazany na 10 lat więzienia za kradzież Kodeksu i pieniędzy z obiektów sakralnych oraz przestępstwa prania pieniędzy i kradzież innych dokumentów z katedry w Santiago de Compostela.

W 2017 roku został wpisany na listę Pamięci Świata