Kompozytorzy
Switch to English

Robert Schumann

Fortepian
Głos
Orkiestra
Mixed chorus
Skrzypce
Wiolonczela
Altówka
Róg
Tenor
Men's chorus
Piosenka
Lied
Piece
Ballada
Romance
Fantazja
Sonata
Etiuda
Symfonia
Kwartet
według popularności

#

11 Songs, RSW:Anh:M212 Gedichte, Op.35 (12 Gedichte, op.35)12 Klavierstücke für kleine und große Kinder, Op.85 (12 utwory fortepianowe dla dzieci dużych i małych, Op.85)2 Balladen, Op.1222 Endenicher Choräle3 Ballads for Declamation, Opp.106, 122 (3 Ballady dla deklamacji, Opp.106, 122)3 Fantasiestücke, Op.1113 Gedichte, Op.1193 Gedichte, Op.293 Gedichte, Op.303 Gesänge, Op.31 (3 Gesänge, op.31)3 Gesänge, Op.833 Gesänge, Op.953 Lieder für 3 Frauenstimmen, Op.114 (3 pieśni na 3 głosy żeńskie, Op.114)3 Lieder, Op.623 Piano Sonatas for the Young, Op.118 (3 sonaty fortepianowe dla młodych, Op.118)3 Romanzen, Op.283 String Quartets, Op.41 (3 Kwartety smyczkowe, Op.41)3 Zweistimmige Lieder, Op.43 (3 Dwie pieśni Część, Op.43)4 Doppelchörige Gesänge, Op.141 (4 podwójnych śpiewów, Op.141)4 Duets, Op.34 (4 Duets, op.34)4 Duets, Op.784 Fugues, Op.72 (4 Fugi, Op.72)4 Gesänge, Op.1424 Gesänge, Op.594 Husarenlieder, Op.1174 Klavierstücke, Op.32 (4 Sztuk Fortepian, Op.32)4 Marches, Op.76 (4 Marsze, Op.76)4 Skizzen für den Pedalflügel, Op.58 (4 Szkice dla Pedal Piano, Op.58)5 Heitere Gesänge, Op.125 (5 Radosne pieśni, Op.125)5 Lieder und Gesänge, Op.127 (5 i piosenki, Op.127)5 Lieder, Op.405 Lieder, Op.555 Stücke im Volkston, Op.102 (5 Sztuk w stylu ludowym, Op.102)50 Mélodies (50 Melodie)50 Songs (50 utworów)56 Pièces pour le piano6 Concert Etudes after Paganini Caprices, Op.10 (6 Etiudy koncertowe po kaprysy Paganiniego, op.10)6 Duos6 Fugues on B.A.C.H., Op.60 (6 Fugi na B.A.C.H., op.60)6 Gedichte von N. Lenau und Requiem, Op.90 (6 wiersze N. Lenau i Requiem, Op.90)6 Gedichte, Op.366 Gesänge, Op.1076 Gesänge, Op.896 Lieder, Op.33 (6 Lieder, op.33)6 Romanzen für Frauenstimmen Vol.I, Op.69 (6 Romanse na głosy żeńskie VOL.I, Op.69)6 Romanzen für Frauenstimmen Vol.II, Op.91 (6 Romanse na głosy żeńskie vol.II, Op.91)6 Studien in kanonischer Form, Op.56 (6 Badania w formie kanonicznej, op.56)7 Klavierstücke in Fughettenform, Op.126 (7 Klavierstücke w Fughettenform, Op.126)7 Lieder, Op.1048 Mélodies (8 melodii)

A

Adagio and Allegro for Horn and Piano (Adagio i Allegro na róg i fortepian)Adventlied, Op.71Album for the Young (Album dla Młodych)Albumblätter, Op.124Allegro, Op.8An Alexis, H/K WoO 4Andante und Variationen, Op.46ArabeskeAusgewählte Compositionen für Violoncell und Pianoforte

B

Ballszenen, Op.109Beim Abschied zu Singen, Op.84 (Kiedy się rozstali, do śpiewu, Op.84)Belsatzar, Op.57Bilder aus Osten, Op.66 (Zdjęcia ze Wschodu, Op.66)Blumenstück (Kwiat malarstwa)Bunte Blätter (Kolorowe liście)

C

Carnaval (Karnawał)Cello Concerto (Koncert wiolonczelowy)Compositionen für Violoncell und Pianoforte (Kompozycje na wiolonczelę i fortepian)Concertpiece for 4 Horns and Orchestra, Op.86

D

Das Glück von Edenhall, Op.143 (Powodzenia z Edenhall, Op.143)DavidsbündlertänzeDer deutsche Rhein, WoO 1 (Niemiecki Ren Woo 1)Der Handschuh, Op.87Der Königssohn, Op.116 (Syn króla, Op.116)Der Rose Pilgerfahrt, Op.112Des Sängers Fluch, Op.139 (Des Sangers Fluch, Op.139)DichterliebeDie Braut von Messina, Op.100 (Oblubienica z Messyny, Op.100)Duos für Pianoforte und ein Instrument (Duety na fortepian i instrument)

E

Etudes after Paganini Caprices, Op.3 (Etiudy po kaprysy Paganiniego, op.3)Etudes in Variation Form on a Theme by Beethoven, WoO 31 (Etiudy w Variation formularza na tematu Beethovena, Woo 31)

F

Fantasie in C (Fantazja w C)Fantasiestücke , Op. 12Fantasiestücke, Op.73Faschingsschwank aus Wien (Faschingsschwank z Wiednia)Fest im Takt, im Tone rein, Op.68 Anh.Frauen-Liebe und Leben

G

Gedichte aus 'Liebesfrühling', Op.37 (Wiersze z "Miłości wiosny", op.37)Gedichte der Königin Maria Stuart, Op.135 (Wiersze z Queen Mary Stuart, Op.135)Genoveva (Lizzie)Gesammelte Schriften über Musik und Musiker (Otrzymane pisma na temat muzyki i muzyków)Gesänge der Frühe (Piosenki Młodzieży)

H

Hermann und Dorothea, Op.136Humoreske

I

Il mio primo Schumann (Mój pierwszy Schumann)Impromptus, Op.5Intermezzi, Op.4Introduction and Allegro, Op.134 (Wprowadzenie i Allegro, Op.134)

J

Jagdlieder, Op.137Julius Caesar Ouverture, Op.128 (Juliusz Cezar Uwertura, Op.128)

K

Kinderball, Op.130Kinderszenen (Sceny z dzieciństwa)Konzertstück, Op.92 (Kawałek koncert, Op.92)Kreisleriana

L

Lieder und Gesänge aus 'Wilhelm Meister', Op.98a (Pieśni i przyśpiewki z "Wilhelm Meister", Op.98a)Lieder und Gesänge für Sopran, Alt, Tenor und Baß (I pieśni na sopran, alt, tenor i bas)Lieder und Gesänge, Vol.I, Op.27 (I pieśni, VOL.I, op.27)Lieder und Gesänge, Vol.II, Op.51 (I pieśni, vol.II, Op.51)Lieder und Gesänge, Vol.III, Op.77 (I pieśni, t. III, Op.77)Lieder und Gesänge, Vol.IV, Op.96 (Pieśni i przyśpiewki, Vol.IV, Op.96)Liederalbum für die Jugend, Op.79 (Utwory albumu dla młodych, Op.79)Liederkreis , Op. 24Liederkreis , Op. 39

M

Mädchenlieder, Op.103ManfredMärchenbilderMärchenerzählungen (Bajki)Mass in C minor, Op.147 (Msza c-moll, Op.147)Minnespiel, Op.101Musikalische Haus- und Lebensregeln (Musical Dom i zasady życia)Myrthen, Op.25 (Myrthen, op.25)

N

Nachtlied, Op.108NachtstückeNeujahrslied, Op.144Novelletten

O

Original-Compositionen für Pianoforte zu 4 Händen (Oryginalne kompozycje na fortepian 4 ręce)Overture, Scherzo and Finale, Op.52 (Uwertura, Scherzo i Finale, op.52)

P

Papillons (Motyle)Paradise and the Peri (Raj i Peri)Phantasie for Violin and Orchestra, Op.131 (Phantasie na skrzypce i orkiestrę, Op.131)Phantasiestücke, Op.88Piano Concerto (Koncert fortepianowy)Piano Music of Robert SchumannPiano Quartet (Kwartet fortepianowy)Piano Quintet (Kwintet fortepianowy)Piano Sonata No. 1 (Piano Sonata No 1)Piano Sonata No. 2 (Sonata fortepianowa nr 2)Piano Sonata No.3, Op.14 (Piano Sonata No.3, op.14)Piano Trio No. 1 (Trio fortepianowe nr 1)Piano Trio No. 2 (Trio fortepianowe nr 2)Piano Trio No. 3 (Trio fortepianowe nr 3)Presto, H/K WoO 5,2

R

Requiem für Mignon, Op.98bRequiem, Op.148Rheinweinlied-Ouverture, Op.123 (Rheinweinlied-Uwertura, Op.123)Ritornelle in canonischen Weisen, Op.65 (Ritornelli w kanonicznych sposobów, Op.65)Robert Schumann's Briefe (Listów Roberta Schumanna)Romanzen und Balladen, Op.145 (Ballady i romanse, Op.145)Romanzen und Balladen, Op.146 (Ballady i romanse, Op.146)Romanzen und Balladen, Op.67 (Romanse i ballady, Op.67)Romanzen und Balladen, Op.75 (Romanse i ballady, Op.75)Romanzen und Balladen, Vol.I, Op.45 (Ballady i romanse, VOL.I, Op.45)Romanzen und Balladen, Vol.II, Op.49 (Ballady i romanse, vol.II, op.49)Romanzen und Balladen, Vol.III, Op.53 (Ballady i romanse, t. III, Op.53)Romanzen und Balladen, Vol.IV, Op.64 (Ballady i romanse, Vol.IV, op.64)

S

Sämtliche Lieder für eine Singstimme mit KlavierbegleitungScenes from Goethe's Faust (Sceny z Fausta Goethego)Scherzo, H/K WoO 5,1Schön Hedwig, Op.106SchumannianaSoldatenlied, WoO 7 (Soldatenlied Woo 7)Sommerruh, H/K WoO 9Spanische Liebeslieder, Op.138 (Spanish Love Songs, Op.138)Spanisches Liederspiel, Op.74 (Hiszpański utwory grać, Op.74)String Quartet No.1, Op.41 No.1 (Kwartet smyczkowy nr 1, Op.41 No.1)String Quartet No.3, Op.41 No.3 (Kwartet smyczkowy nr 3, Op.41 No.3)String Quartets (Kwartetów smyczkowych)Supplement (Suplement)Symphonic Studies (Badania symfoniczne)Symphonien für Pianoforte zu 4 Händen (Filharmonie na fortepian, 4 ręce)Symphony in G minor, WoO 29Symphony No. 1 (Symfonia nr 1)Symphony No. 2 (Symfonia nr 2)Symphony No. 3 (Symfonia nr 3)Symphony No. 4 (Symfonia nr 4)

T

The Student's SchumannTheme in E-flat major (Motyw w Es-dur)Three Romances for Oboe and PianoToccataTrios für Pianoforte, Violine, Violoncell (Trio na fortepian, skrzypce, wiolonczelę)

V

Variations on the name "Abegg"Verzweifle nicht im Schmerzenstal, Op.93 (Nie rozpaczaj w Schmerzenstal, Op.93)Violin Concerto (Koncert skrzypcowy)Violin Sonata No. 1 (Skrzypce Sonata nr 1)Violin Sonata No. 2 (Skrzypce Sonata nr 2)Violin Sonata No.3, WoO 2 (Skrzypce Sonata No.3 Woo 2)Vom Pagen und der Königstochter, Op.140 (Od portiera i córką króla, Op.140)

W

WaldszenenWerke für Pianoforte solo (Działa na fortepian solo)
Wikipedia
Robert Schumann (ur. 8 czerwca 1810 w Zwickau w zachodniej Saksonii, zm. 29 lipca 1856 w Endenich) – niemiecki kompozytor i krytyk muzyczny, uznawany za jednego z najbardziej wpływowych twórców epoki romantyzmu. Do najważniejszych kompozycji Schumanna należą wczesne cykle miniatur fortepianowych z lat 1832–39, kiedy komponował niemal wyłącznie utwory na fortepian solo oraz liczne pieśni, spośród których większość napisał w roku 1840, przez biografów zwanym „Rokiem pieśni”. Od roku 1841 pisał głównie utwory orkiestrowe i kameralne; pozostawił po sobie pięć symfonii (w tym jedną niedokończoną), liczne uwertury, koncerty i sonaty oraz obszerną spuściznę literacką - przede wszystkim recenzje muzyczne, które publikował w magazynie Neue Zeitschrift für Musik w latach 1834–1843. Był mężem Klary Schumann z d. Wieck, znanej pianistki i kompozytorki, z którą miał ośmioro dzieci. Przyjaźnił się z Felixem Mendelssohnem, Johannesem Brahmsem i Josephem Joachimem. Początkowo związany z Lipskiem, następnie Dreznem i Düsseldorfem, ostatnie dwa lata życia spędził w zakładzie dla nerwowo chorych w Endenich k. Bonn.
Schumann urodził się jako najmłodsze z pięciorga dzieci Augusta Schumanna (1773–1826), właściciela księgarni, pisarza, wydawcy i tłumacza, oraz Johanny Schumann z d. Schnabel (1770–1836). Regularne lekcje gry na fortepianie zaczął pobierać w wieku siedmiu lat u organisty Johanna Gottfrieda Kuntscha, o którym pisał w swoich pamiętnikach - „dobry, kochający mnie nauczyciel, sam grający zaledwie przeciętnie”. Choć Schumann wcześnie zaczął przejawiać talent muzyczny, bardzo dobrze grał a vista, a pierwsze, drobne próby kompozytorskie podejmował już w wieku siedmiu lat, to aż do dziewiętnastego roku życia nie pobierał lekcji kompozycji. Do muzycznych idoli swojej młodości zaliczał Mozarta, Haydna i Moschelesa, którego recitalu miał okazję wysłuchać jako dziewięciolatek. W młodości określał samego siebie jako „poetę i kompozytora w jednej osobie”. Obok wczesnych kompozycji (jak napisany w wieku 12 lat 150 Psalm na orkiestrę) zachowały się także jego młodzieńcze utwory poetyckie i próby translatorskie. W 1826 roku, kilka miesięcy po ukończeniu przez Schumanna nauki w gimnazjum, umiera jego ojciec. Od tej pory o jego dalszej drodze życiowej decyduje matka, mniej przychylna artystycznym ambicjom syna. Za jej namową Schumann podejmuje studia prawnicze w Lipsku.
Studia w Lipsku rozpoczyna w 1828 roku. Zaniedbuje jednak wykłady uniwersyteckie, a po dwóch semestrach postanawia przenieść się na uniwersytet w Heidelbergu, gdzie jednym z jego profesorów jest Anton Thibaut, prawnik i miłośnik muzyki, organizujący w swoim domu cotygodniowe wieczory dawnej muzyki chóralnej. To dzięki wizytom u Thibauta Schumann powraca do intensywnej gry na fortepianie i w krótkim czasie zostaje - według relacji kolegów - „ulubieńcem heidelberskiej publiczności”. Podczas pobytu w Heidelbergu po raz pierwszy udało mu się ogłosić drukiem własną kompozycję - Wariacje Abegg op. 1. W 1829 roku wyrusza w podróż po Szwajcarii i północnych Włoszech; zwiedza Zurych, Bazyleę, Berno, Weronę, Padwę i Wenecję. W 1830 roku, w wieku dwudziestu lat, postanawia porzucić prawo. „Całe moje życie przez dwadzieścia lat było walką poezji z prozą, a raczej - powiedzmy wprost: walką między muzyką a prawoznawstwem” - pisał w tym krytycznym momencie swojego życia w liście do matki. Postanawia doskonalić swój warsztat pianistyczny w Lipsku, pod okiem uznanego pedagoga Friedricha Wiecka. W 1831 roku daje o sobie znać poważna kontuzja trzeciego palca prawej ręki, która mimo wielu prób rehabilitacji ostatecznie przekreśli jego karierę pianisty-wirtuoza. W tym samym okresie publikuje dobrze przyjęte Papillons op. 2 i zaprzyjaźnia się z dwunastoletnią wtedy Klarą Wieck, córką swojego nauczyciela fortepianu, już wówczas koncertującą młodą pianistką. Jeszcze do 1833 roku nieustannie szuka możliwości wyleczenia urazu palca, eksperymentując ze wszelkimi dostępnymi metodami medycyny konwencjonalnej i niekonwencjonalnej.
Schumann był aktywnym krytykiem muzycznym, a jego recenzje były zwykle trafne i życzliwe, odznaczały się też charakterystycznym stylem literackim. Był jednym z pierwszych krytyków, którzy poznali się na talencie kompozytorskim Fryderyka Chopina. „Czapki z głów, panowie, oto geniusz”, pisał w Allgemeine Musikalische Zeitung po wysłuchaniu koncertu, na którym Polak wykonał m.in. własne Wariacje B-dur na temat „Là ci darem la mano” z „Don Giovanniego” W.A. Mozarta op. 2. Od 1833 roku regularnie spotyka się z przyjaciółmi-artystami w lipskiej kawiarni Zum Arabischen Coffe Baum, gdzie ich grupa towarzyska, Bractwo Dawida, posiada swój stały stolik. W kwietniu 1834 roku ukazuje się pierwszy numer magazynu Neue Zeitschrift für Musik, założonego przez Schumanna wspólnie m.in. z Friedrichem Wieckiem i Ludwigiem Schnunckem, na którego łamach będą się regularnie ukazywać teksty pióra Schumanna, podpisującego się pseudonimami Mistrz Raro, Florestan i Euzebiusz. W 1843 roku, pod wpływem złego stanu zdrowia, Schumann zdecyduje się odsprzedać pismo.
Mimo różnicy wieku, Schumann bardzo podziwiał Klarę Wieck za jej talent pianistyczny i kompozytorski - „często myślę o tobie nie jak o siostrze czy towarzyszce, lecz jak pielgrzym o dalekim obrazie w ołtarzu”, pisał do niej w liście 1832 roku. Gdy Schumann ma 23 lata, Klara Wieck ma 14, i choć listy wskazują na ogromną sympatię i zażyłość, jaka łączyła tych dwoje, Schumann zaręcza się z uczennicą Wiecka, Ernestyną von Fricken, aby po dwóch latach zerwać zaręczyny i ostatecznie opowiedzieć się za Klarą. Friedrich Wieck był przez wiele lat przeciwny ich związkowi - nie uważał Schumanna za odpowiedni materiał na zięcia i bał się o karierę pianistyczną swojej córki. Lata 1837-1840 to czas długich rozłąk i intensywnej wymiany korespondencji, ale też okres bardzo twórczy - Klara odbywa długie trasy koncertowe po Europie, a Schumann dużo komponuje. W tym burzliwym i trudnym okresie powstają m.in. Kreisleriana op. 16, czy Faschingsschwank aus Wien op. 26. W 1840 roku, po długim, stanowiącym niemałą sensację towarzyską procesie sądowym, Wieck wyraża zgodę na małżeństwo. Schumann komponuje Myrthen (Mirty) op. 25 - cykl pieśni dedykowanych żonie, ofiarowanych jej w prezencie ślubnym. W pierwszych latach małżeństwa Klara intensywnie koncertuje - w 1844 roku para wyrusza wspólnie na jej tournée po Rosji. Po powrocie osiadają w Dreźnie. Jest to dla Schumanna okres zawiedzionych nadziei - nie udaje mu się uzyskać żadnej z posad, o które się stara, m.in. dyrektora lipskiego Gewandhausu czy wiedeńskiego konserwatorium - oraz pogarszającego się stanu zdrowia. Dręczą go omamy słuchowe, cierpi na bezsenność, depresję, lęki. Mimo złego zdrowia pracuje bardzo intensywnie: komponuje w tym okresie m.in. dwie symfonie (Wiosenną op. 38 i Czwartą d-moll op.120), Kwintet fortepianowy Es-dur op. 44, trzy Kwartety smyczkowe, Oratorium Das Paradies und die Peri op. 50. Do pracy nad formami oratoryjnymi skłania go posada kapelmistrza dresdeńskiego chóru męskiego Liedertafel, jaką piastuje od 1847 roku. Praca z chórem nie przynosi mu jednak satysfakcji, w Dreźnie czuje się obco i szuka możliwości wyjazdu, a póki taka się nie nadarza, ucieka w pracę - rok 1849 uważany jest za jeden z najbardziej twórczych w jego życiu.
Schumannowie mieli ósemkę dzieci: urodzone w Lipsku Marię (1841–1929) i Elise (1843–1928); urodzonych w Dreźnie Julię (1845–1872), Emila (1846–1847), Ludwiga (1848–1899) i Ferdinanda (1849–1891); oraz urodzonych w Düsseldorfie Eugenie (1851–1938) i Felixa (1854–1879), którego Schumann, będąc już wówczas w Endenich, nigdy nie zobaczył.
We wrześniu 1850 roku Schumann objął z polecenia swojego przyjaciela, Ferdynanda Hillera, stanowisko dyrektora programowego orkiestry düsseldorfskiej, którą prowadził podczas koncertów abonamentowych. Po początkowo ciepłym przyjęciu, pierwszy sezon koncertowy pod jego kierownictwem został oceniony jako rozczarowujący. Orkiestra uważała Schumanna za zbyt małomównego i zdystansowanego, zdarzały mu się też wybuchy złości i chwile całkowitego roztargnienia, kiedy tracił panowanie nad orkiestrą. W wyniku polityki powolnego odsuwania go od obowiązków pod pretekstem obawy o zły stan jego zdrowia, Schumann postanowił ustąpić ze stanowiska. W czasie pobytu w Düsseldorfie skomponował m.in. III Symfonię Reńską, Sceny z Fausta, Konzertstück na orkiestrę i fortepian, uwerturę Juliusz Cezar oraz Koncert wiolonczelowy, ukończył też uwerturę do Hermana i Dorotei.
W 1853 roku Schumannowie zaprzyjaźnili się z młodym Johannesem Brahmsem. Wkrótce po pierwszym spotkaniu, które odbyło się w mieszkaniu Schumannów, gdzie Brahms osobiście zaprezentował im swoje kompozycje, Schumann opublikował w Neue Zeitschrift... artykuł przepowiadający mu wielką karierę - „i oto nadszedł młody talent, przy którego kołysce sprawowały wartę muzy i bohaterowie. Nazywa się Johannes Brahms, przybywa z Hamburga.”
27 lutego 1854 roku, po kilku tygodniach ciężkiego załamania nerwowego, objawiającego się stanami depresyjnymi, bólami głowy, bezsennością i omamami słuchowymi, Schumann targnął się na życie skacząc z mostu do Renu. Cudem odratowany, 4 marca dobrowolnie zgłosił się do prywatnej kliniki dla nerwowo chorych w Endenich k. Bonn, gdzie spędził ostatnie dwa lata życia. Podczas pobytu w klinice prowadził jeszcze korespondencję z rodziną i przyjaciółmi, przyjmował odwiedziny, grał na fortepianie, porządkował spuściznę. Zmarł 29 lipca, otoczony opieką żony i Johannesa Brahmsa. Pochowano go na cmentarzu w Bonn; przyozdobioną wieńcem laurowym trumnę z jego ciałem nieśli Joseph Joachim, Johannes Brahms i Albrecht Dietrich. W budynku dawnej kliniki znajduje się obecnie muzeum Schumanna i biblioteka muzykologiczna.
Schumann komponował szybko, pracując bardzo intensywnymi, krótkimi zrywami. Część utworów poddawał rewizjom i zmianom nawet po kilku latach od ich powstania. Silny wpływ na jego muzykę wywarła fascynacja literaturą piękną - utworami Goethego, Eichendorfa, Jean-Paula i E.T.A. Hoffmanna, a także techniką wybitnych wirtuozów jego czasów - Moschelesa, Mendelssohna, Liszta, Paganiniego. Mimo obecności w jego kompozycjach licznych cytatów z cudzych utworów, muzyka Schumanna ma charakter bardzo osobisty, intymny. Za życia doceniono jedynie niewielką część jego kompozycji, szczególnie utwory fortepianowe uważano za zbyt trudne i nowoczesne. Nawet sama Klara Schumann, choć tak uwielbiana przez publiczność, musiała „przemycać” utwory męża w programach swoich recitali. Istotną rolę w popularyzacji jego muzyki odegrali Joseph Joachim i Johannes Brahms.
Utwory fortepianowe Schumanna zostały utrwalone w nagraniach wielu znakomitych pianistów, m.in. Światosława Richtera, Arturo Benedetti Michelangelego, Annie Fischer, Vladimira Horowitza, Artura Rubinsteina, Radu Lupu czy Andrása Schiffa. Koncert wiolonczelowy a-moll op. 129 należy do klasycznego repertuaru wiolonczelowego, do kanonu należą także jego pieśni i symfonie.